Hona erlijio-arkitekturaren erakusgarri batzuk, garaia eta zonalde irizpideak jarraiki.

Erdi aroko eraikinak
Eraikuntza txikiak dira, harri ederrak eta kanpoaldea errustikoa dute, gehiegikeriarik gabekoa.
Gehien-gehienak XIII, XIV eta XV mendeetakoak ditugu.
Larraungoak. Ondoko herriotan ditugu elizak: Alli, Arruitz, Azpirotz, Iribas, Lekunberri, Oderitz, Aldatzen (parrokia zaharra) eta Lezaetan.
Araizkoak: Arribe, Gaintza, Uztegi eta Beteluko portalea.
Basaburukoak: Beruete, Itxaso, Igoa, Erbiti, Gartzaronen eta Udaben.
Ultzamakoak: Belateko Monasterioa.

Eraikin errenazentistak, barrokoak eta neoklasikoak
Larraungoak: Astitz, Baraibar, Etxarri, Uitzin eta Mugiron.
Basaburukoak: Igoan, Orokietan eta Iabenen.
Leitzan: XVI mendeko eraikina, XVIIIan berritua.
Ultzamakoak: Alkotz, Arraitz, Zenotz, Eltson eta Larraintzarren.

XIX eta XX mendeetako eraikinak
Ultzamakoak: Auza, Eltzaburu, Gorrontz-Olano, Gerendiain, Ilarregi, Iraizotz, Juarbe, Lizason eta Urrizolan.
Larraungoak: Albiasu, Aldatz (Klarisak), Aldatz (parrokia), Errazkin, Gorriti, Lekunberrin (Klarisak) eta Madotzen.

Herri gehienetan ikusgai ditugu baseliza ederrak, arimek hartara eramandako paraje zoragarrietan.
Ahal dela, ikus itzazue erlijio-eraikinak barrendik; maiz hartuko dituzue eta ustekabe atseginak.

Larraungo haraneko Erdi Aroko elizak 
Alli, Arruitz, Azpirotz, Iribas, Lekunberri eta Oderitzek XIII. Mendetik XIV.era bitarteko Erdi Aroko elizak gordetzen dituzte gaur egun. Landa-leku xumeetan kokatutako eraikin horien edertasuna mendez mende bizirik atera da muga-toki izateagatik inguru horrek jasandako gerretatik.

Herri ugarik izan dituzte Erdi Aroko erlijio-eraikinak. Suteek eta liskarrek ia guztiak suntsitu dituzte. Eliza guztiak nabe bakarreko eraikinak dira, tamaina txikikoak, oso leiho gutxikoak, landatartasunez eta apainduar eskasez, sarrera nagusiak barne hartzen dituzten zutabeetan izan ezik, iguratutako ermitaren kanpoko irudia ematen dutenak. Ziur aski arerioaz ohartarazteko erabilitako bertako dorre-kanpandegi sendoak ondoren eraikiak dira. Goi-buruetako leihoetan oraindik ere antzeman daiteke apainduraren bat.
Monumentu horietako batzuk egoera hobezinean daude. Beste batzuek, aldiz, ez dute halako zorterik izan. Nolanahi ere, guztiek dute zerbait berezia eta aipagarria, hala nola, Iribasko arkupe apainduak, Arruitzeko harraskak, Oderitz eta Azpirotzeko goi-buruek, Alliko elizako gurutze-egiturak -forma hori duen bakarra eta nabe bakarreko Erdi Aroko lehen eraikuntzaren ondoren eraikia- edo Lekunberriko elizaren erretaula barrokoak. Denek dituzte garaiko bataio-harraskak, landatarrak eta apainduraren bat dutenak, eta haiek eraiki ondorengo erretaulak - batzuk errenazimentukoak eta beste batzuk barrokoak eta XIX. mendekoak-.

Guztien kokapen hobezinak inguruko paisajeaz gozatzera eta bertara iristen diren bideska guztiak ibiltzera bultzatzen du. Txango zoragarri horrek aipatutako eraikinetan jasotako artearen edertasuna antzematea ahalbidetzen du.

Bestalde, Larraungo haranaren eskumenetik kanpo badago ere, Aralarko San Migel aipatu beharra dago derrigorrez, eraikin batik bat erromantikoa baina aurreko arrastoak (korilingioak) eta ondorengoak ugari zituena. Santutegiko aldarean nagusitzen den erretaula, XII. mendekoa, bertako altxorraren elementu aipagarrienetakoa da, bai eta Europako esmalte-lan garrantzitsuenetakoa ere